Kaçak Akım Rölesi Neden Atar? Sebepleri ve Çözümü

Kaçak akım rölesi tam olarak ne yapar?

Röle, hattan giden akımla geri dönen akımı sürekli karşılaştırır. Normalde bu ikisi birbirine eşittir. Bir yerde elektrik toprağa ya da bir insana kaçmaya başladığında bu denge bozulur ve röle, aradaki farkı fark edip hattı milisaniyeler içinde keser.

Ev tipi rölelerde bu fark eşiği genelde 30 miliamperdir. Bu değer rastgele seçilmemiştir; insan için tehlikeli sınırın altında kalsın diye belirlenmiştir. Yani röle attığında çoğu zaman sizi gerçekten koruyor demektir.

Röle neden sık sık atar? En yaygın sebepler

Sahada en çok karşılaştığımız sebep, nemlenmiş bir hattır. Özellikle banyo, mutfak, balkon ya da bahçe hatlarında suyun kabloya ulaştığı bir nokta varsa, oradan küçük bir kaçak başlar ve röle bunu yakalar. Yağmurdan sonra atmaya başlayan röleler genelde bu gruba girer.

İkinci sık sebep, arızalı bir cihazdır. Su ısıtıcısı, çamaşır ya da bulaşık makinesi, buzdolabı gibi cihazların içindeki bir rezistans ya da motor zamanla kaçak yapmaya başlayabilir. Böyle bir durumda cihazı prizden çektiğinizde rölenin atması durur; bu, arızayı bulmanın en pratik yoludur.

Üçüncüsü, yanlış ya da eskimiş bir tesisattır. Nötr ve toprak hatlarının bir yerde birbirine değmesi, ezilmiş bir kablo ya da yaşlanmış yalıtım da rölenin sürekli atmasına yol açar. Bir de rölenin kendisinin arızalanması ihtimali vardır ama bu, listenin en sonunda gelir.

Sebebini kendiniz nasıl daraltabilirsiniz?

Röle attığında basit bir yöntemle sorunu daraltabilirsiniz: önce evdeki tüm sigortaları (linyeleri) indirin, sonra röleyi kaldırın. Röle bu durumda atmıyorsa sorun cihazlarda ya da hatlardadır. Ardından sigortaları tek tek kaldırın; hangi sigortayı kaldırdığınızda röle atıyorsa, kaçak o hatta demektir.

O hattı bulduktan sonra oraya bağlı cihazları teker teker çıkararak hangisinin soruna yol açtığını görebilirsiniz. Buraya kadarı ipucu toplamak için işe yarar; ama kaçağın kesin yerini ve büyüklüğünü ölçmek için pens ampermetre ve topraklama ölçümü gerekir.

Röleyi iptal ettirmek çözüm mü?

Kesinlikle değil. Sürekli atan röleden bıkıp “şunu iptal edelim de rahat edelim” demek, yangın alarmının pilini çıkarmak gibidir. Röle bir kaçağı gösteriyordur; onu susturmak sorunu ortadan kaldırmaz, sadece sizi korumasız bırakır.

Doğru olan, röleyi attıran gerçek kaçağı bulup gidermektir. Kaçak giderildiğinde röle zaten atmayı bırakır. Rölenin kendisi arızalıysa da yenisi takılır; ama bu karar ancak ölçümden sonra verilir.

Ankara’da kaçak akım sorununda ne yapıyoruz?

Mr Volt olarak Ankara’nın ilçelerinde bu tip çağrılara sık gidiyoruz. Önce röleyi ve panoyu kontrol eder, sonra hattı bölerek kaçağın kaynağını ölçüyoruz. Sebep bir cihazsa söylüyoruz, bir hatsa onu düzeltiyoruz; röle gerçekten arızalıysa uygun 30 mA’lik röleyle değiştirip test ederek teslim ediyoruz.

Evinizde hiç kaçak akım rölesi yoksa, bu en öncelikli işlerden biridir. Islak zeminli banyo ve mutfağın olduğu her evde bulunması gerekir.